Gartner Raporları (Hype Cycles & Magic Quadrants)

Gartner Raporları (Hype Cycles & Magic Quadrants)

Gartner 1979 yılında Gideon Gartner tarafından Amerikada kurulmuş, 100 ülkede 15.000'den fazla çalışanı ile faaliyette bulunan bir araştırma kuruluşudur.  Bilgi teknoloji ürünleri üzerinde araştırma ve tavsiyelerde bulunmaktadır.

Büyük çaplı şirketlerin bilgi teknoloji yöneticileri, kamu kuruluşları, teknoloji şirketleri tarafından takip edilen bir değerlendirme kuruluşudur. Teknoloji ürünü geliştirilmesi, alımı ve kullanımı sürecinde karar verme aşamasında başvurulabilecek önemli bir otoritedir.

Market analiz sonuçlarını göstermek için iki tür grafik kullanmaktadır.

• İlerleme Döngüleri (EN:hype cycles) 
• Sihirli Çeyrekler (EN:magic quadrants) 

Hype Cycle

Her Hype Döngüsü, bir teknolojinin yaşam döngüsünün beş ana aşamasından oluşur.

• İnovasyon Tetikleyici: Potansiyel bir teknoloji atılımı, işleri yoluna sokar. İlk kavram kanıtı öyküleri ve medyanın ilgisi kayda değer bir reklamı tetikler. Genellikle, kullanılabilir hiçbir ürün mevcut değildir ve ticari uygulanabilirliği kanıtlanmamıştır. Teknolojik ürünün çeşitli ihtiyaçlar karşısında tetiklenerek böyle birşeye ihtiyaç verilerek ürünün ortaya çıkmasına karar verildiği aşamadır.
• Şişirilmiş Beklentilerin Zirvesi: Erken tanıtım, genellikle başarısızlık puanları eşliğinde bir dizi başarı öyküsü hazırlar. Bazı şirketler harekete geçer; çoğu yok olur. Yapılmasına karar verilen ürüne eklenmesi gereken özelliklerin sürekli eklendiği, beklentilerin en üst seviyeye çıktığı noktadır.
• Hayal kırıklığı oğuyu: Deneyler ve uygulamalar yerine getirilemediğinden ilgi azalır. Teknolojinin üreticileri sarsılır ya da başarısız olur. Yatırımlar, yalnızca hayatta kalan sağlayıcılar ürünlerini erken benimseyenlerin memnuniyetine göre geliştirdiğinde devam eder. Üründe eklenecek yeni beklenti kalmadığında artık ürün üzerindeki özelliklerde çeşitli hayal kırıklıkları yaşanmaya başlanır. Bu özellikleri ekledik ama beklentilerimizi karşılamadı gibi sorunlar görülebilir. Bu ürün tamamen beklentileri karşılamadı o zaman sonlandıralım ya da değişikliklere gidelim diye kararlar alınabilir.
• Aydınlanma Eğimi: Teknolojinin işletmenin nasıl faydalanabileceğinin daha fazla örneği kristalleşmeye başlar ve daha yaygın olarak anlaşılır. İkinci ve üçüncü nesil ürünler teknoloji sağlayıcılardan geliyor. Hayal kırıklığı oyuğunu geçebilen ürünlerin artık aydınlanma yaşadığı dilimdir. Yaşanan tecrübelerden ve elde edilen bilgilerden ortaya çıkarılan ürünün en iyi haline geldiği olgunlaşmaya başladığı evredir.  
• Verimlilik Platosu: Ana akım kabul edilmeye başlanır. Sağlayıcının uygulanabilirliğini değerlendirme kriterleri daha açık bir şekilde tanımlanmıştır. Teknolojinin geniş pazar uygulanabilirliği ve alaka düzeyi açıkça karşılığını verir. Bir ürünün paketlenerek kullanılabileceği artık geliştirmeye ihtiyaçların azaldığı ve ürünün olgun olarak kullanıldığı aşamadır.

Hype Cycle Raporları Neden İncelenir ?

• Bir teknolojinin ticari vaadiyle ilgili gerçek itici güçlerden ayırmak için

• Teknoloji yatırım kararlarındaki riski azaltmak için

• Bir teknolojinin işletme değerini anlayarak, deneyimli bilgi teknolojileri analistlerinin görüşlerini almak için

Magic Quadrant

Magic Quadrant 

Piyasadaki teknoloji sağlayıcılarını anlamak için kullanılır. 

Liderlerin kadrosuna odaklanmanın her zaman en iyi eylem yolu olmadığını unutmayın. Piyasadaki zorlukları göz önünde bulundurmak için iyi sebepler var. Bir niş oyuncu ihtiyaçlarınızı pazar liderinden daha iyi destekleyebilir. Her şey sağlayıcının işletme hedeflerinizle nasıl aynı hizada olduğuna bağlıdır.

Magic Quadrant Nasıl Çalışır ?

• Liderler mevcut vizyonlarına karşı gayet iyi çalışırlar ve yarın için iyi bir konumdadırlar.

• Vizyonerler piyasanın nereye gittiğini veya pazar kurallarını değiştirmek için bir vizyona sahip olduklarını anlarlar, ancak henüz iyi bir şekilde uygulama yapmadılar.

• Niş Oyuncular küçük bir segmente başarıyla odaklanırlar veya odaklanmamışlardır ve diğerlerinden daha fazla yenilik yapmaz veya daha iyi performans gösteremezler.

• Meydan okuyanlar bugün çok iyi performans gösteriyor ya da büyük bir kesime hâkim olabilir, ancak pazar yönü hakkında bir anlayış göstermiyorlar.

Magic Quadrant Neden Kullanılır ?

• Bir piyasanın rekabet eden teknoloji sağlayıcıları ve son kullanıcıların bugün ve gelecekte neye ihtiyaç duyduklarını sağlama yetenekleri hakkında hızlı bir şekilde eğitmek için

• Bir pazarın teknoloji sağlayıcılarının rekabet açısından nasıl konumlandırıldığını ve son kullanıcılar için rekabet etmek için kullandıkları stratejileri anlamak için

• Bir teknoloji sağlayıcısının güçlü yönlerini ve zorluklarını özel ihtiyaçlarınızla karşılaştırmak için kullanılabilir.

Kaynaklar

[1] https://www.gartner.com/en/research/methodologies/gartner-hype-cycle
[2]  https://www.gartner.com/en/research/methodologies/magic-quadrants-research

Beyin-Bilgisayar Arayüzü

Beyin-Bilgisayar Arayüzü

Merhaba


Bu yazımda sizlere daha önce bir araştırma kapsamında yaptığım beyin-bilgisayar arayüzü (brain-computer interfaces) incelemesinden bahsetmek istiyorum.

İnsan Beyni

• İnsan beyninde yaklaşık 100 milyar nöron bulunmaktadır. 
• Beyindeki bir nöronun sinyal iletim hızı saniyede 50 metre ila 120 metre arasından değişmektedir.
• Beyindeki tüm nöronlar birbiriyle iletişim halindedir. Mesela insan vücudunun ortalama 170cm olduğu düşünülürse, ayak parmaklarınızdan beyninize ulaşacak bir sinyal birkaç milisaniyede iletilebilir.

BEYİN-BİLGİSAYAR ARAYÜZLERİ

• İnsanların bilgisayar gibi elektronik cihazlarla iletişim kurmasına imkan veren bir teknolojidir.
• İnsanların dış dünyaya gönderdikleri iletilerin ve komutların oluşturdukları elektirk akımının ölçülmesi ve bilgisayar tarafından yorumlanması temeline dayanmaktadır.
• Genellikle insanların bilişsel yada duyusal motor fonksiyonlarına yardımcı olmak veya hasarlı kısımların düzeltilmesinde kullanılmaktadır.

BEYİN-BİLGİSAYAR ARAYÜZÜ ÇALIŞMA PRENSİBİ

Bu sistemler belirli bir temele dayanmaz, kullanıcının eğilimlerine dayanmaktadır. 

Bir beyin-insan arayüzü sisteminin temel bileşenleri olarak :

• Sinyal toplama
• Sinyal işleme : Özellik çıkarma
• Sinyal işleme : Dönüştürme Algoritması
• Çıktı cihazı
• İşletme Protokolü sıralanabilir.

KULLANICI ile ETKİLEŞİM TÜRLERİ

NeuroSurgery beyinde belirlenen bölgeye direk olarak nöro çipin ve bağlantı sağlanacak aparatörün ameliyatla beyne yerleştirilmesidir.

ECoG beyinde oluşan sinyalleri kaydeder ve kablosuz ağ aracılıyla bilgisayara gönderir.

En kolay yöntemlerden birisi, EEG(Elektroensefalografi) kullanımıdır. Bir cihaz aracılığla bağlanan elektrotlar, beyin sinyallerini bilgisayar ekranına aktarmaktadır.

MEG (Magnetoencephalography); aktiviteler sırasında beyinde meydana gelen değişiklikleri, hangi nöronların ve beyne ait hangi bölgenin çalıştığını görüntüleyen teknolojidir. Manyetik rezonans teknikleri ile çalışır.

fMRI (functional mrı) cihazı ile, hangi nöronun ne tür bir tepki verdiği anlaşılamaz. Ve yine fMRI ile çalışma anında, nöronların aktivasyonu öyle bir zamana denk gelir ki, fMRI ile görüntü alındığı anda nöron bir aktivasyon göstermezken, fMRI cihazının görüntü almadığı zamanda nöron aktive olmuş olabilir. Bir başka deyişle, fMRI cihazının arka arkaya çektiği görüntülerden bazılarına, o nöron grubunun aktive oldukları zaman (an) denk gelmemiş ve dolayısıyla görüntülere yansımamış olabilir. Bu nedenlerden dolayı, belli zaman aralığında çekilen görüntüler tek tek ele alınarak işlenmek yerine bu görüntülere ait değerlerin ortalamaları alınarak tek bir görüntü elde edilir. Şu halde fMRI ile çekildiğini düşündüğümüz tek bir görüntü, aslında yüzlerce görüntünün ortalamasıdır. (Resimdeki dokuz görüntünün her biri, yüzlerce görüntünün ortalamasından elde edilmiştir.)

UYGULAMALAR

• Felçli insanlar çevreleri ile iletişim kurmasını, bazı çevresel varlıkları hareket ettirmeleri 
• Engelli insanların tekerlekli sandalye, robotik kol gibi kullandıkları cihazları kontrol edebilmeleri Bilgisayar oyunlarının kontrol edilebilmesi 
• Hayatı kolaylaştırmak için geliştirilen akıllı cihazlarda

UYGULAMALAR-TARİHSEL GELİŞİM

• 1924, Hans Berger, Alman nörolog ilk defa insan beynin aktivitelerini EEG ile kayıt edebileceğini keşfetmiştir. 
• 1970, İlk beyin-bilgisayar arayüzü çalışmaları NSA ve DARPA desteği ile Kaliforniya Üniversitesinde başlamıştır. 
• 1978’de ilk prototip denemesi görme engelli bir insanda yapılmıştır. 
• 1990'lu yıllara kadar insan ve hayvan deneylerine devam edilmiştir.
• 2005 yılında ilk beyin-bilgisayar etkileşimi sistemi ile boyundan itibaren felçi olan Mattew Nagle’da denendi.

 I can't put it into words. It's just—I use my brain. I just thought it. I said, "Cursor go up to the top right." And it did, and now I can control it all over the screen. It will give me a sense of independence. — Matthew Nagle, "Brain Gain"

Beyin kontrolü ile çalışan robotik kol çalışması. Beyne ameliyat ile yerleştirilen mikroçip sayesinde düşünce ile oluşturulan sinyaller bilgisayar tarafından yorumlanıp, kol için hareket sağlıyor.

Kayıtlardaki ilk biyonik bilim adamı

Kablosuz ağ ile veri ile veri iletimi sağlayan kullanıcı sistemleri

Sonuç olarak; 

• Yıllardır süregelen insan beynini analiz etme, beyin okuma kavramları, gelişen teknoloji ile mümkün hale gelmektedir. Geliştirilen cihazlar ile beyinde meydana gelen elektrik sinyalleri tespit edilip okunabilmekte, ve analiz edilerek yorumlanabilmektedir. 
• Öncelikle hareket yeteneğini kaybeden insanlar için umut kaynağı olan sistemler, robotik kismi protezler ve insanların hayatını kolaylaştıran robotların düşünce gücüyle çalışması, sistemler ile etkileşime giren kullanıcıları memnun etmektedir. 
• Kanser tedavilerinde ve kanser hastalarında da kullanılması planlanmaktadır. 
• Çalışmalar hem medikal hem de teknolojik alanlarda devam etmektedir.

Bu yazımda beyin-bilgisayar arayüzü sistemlerinden özetle bahsetmeye çalıştım. 

Daha sonraki yazımlarımda görüşmek üzere...